Minder zelfverwijten en meer zelfvertrouwen? Zo doe je dat

‘En als ik dan terugloop ná de vergadering weet ik wat ik had moeten zeggen’, vertelt Selma mij tijdens een coachgesprek. ‘Maar ja, dan is het moment al geweest’. In deze twee zinnen zit voor mij veel informatie over Selma. Zo vermoed ik een talent voor analytische vermogen en reflectie, maar ik vrees ook een schuldgevoel over gebrek aan effectiviteit op het moment dat het er op aankomt. Ik check bij Selma of ze zichzelf verwijten maakt. ‘Jazeker. Ik spreek mezelf toe dat ik heus weet wat ik moet zeggen. Ik neem me iedere keer weer voor, me niet te laten overdonderen en dicht te klappen. En dan gebeurt het toch.’

Selma beschrijft een patroon waar ze last van heeft en haar minder effectief maakt. Ik kies voor een werkwijze die haar inzicht geeft, en bijdraagt aan zelfvertrouwen. Het meest voor de hand ligt om met Selma een situatie na te spelen en te oefenen met alternatief gedrag. Dat doe ik juist niet, omdat ik weet dat als het dan mis gaat, haar zelfvertrouwen tot het vriespunt daalt. Een rollenspel kan altijd nog als ze zelf dergelijke situaties meer de baas is; als ze oefenen met nieuw gedrag als spel ziet, en niet meer als wondermiddel in lastige situaties.

Ik laat Selma opschrijven waar ze trots op is: wat waardeert ze aan zichzelf? Hier volgt een reeks die aansluit op mijn vermoedens: analytisch, gestructureerd, ordelijk, zorgzaam, attent, inlevingsvermogen, doelgericht, oplossingsgericht en zo nog een paar talenten van haar. Ik vraag haar hoe het is om de lijst te zien. Alsof ze in de spiegel kijkt. Het geeft haar een goed gevoel, al deze kwaliteiten eens hardop uit te spreken. De volgende stap is Selma te laten visualiseren hoe de ideale, of gewenste Selma eruitziet over een half jaar. Hier verschijnt een grote glimlach. ‘Dan heb ik meer zelfvertrouwen en kan ik beter loslaten. Ik wil bij de ander kunnen laten wat daar hoort en dingen niet meer zo overnemen. Ook ben ik dan beter in balans. Nu neem ik vaak werk mee naar huis en dat doe ik dan niet meer. Ik ben rustiger, heb meer overzicht en meer energie om thuis met de kinderen leuke dingen te doen.’ Voor Selma betekent deze omslag van een 6 naar een 8 gaan. Ze verlangt hier erg naar.

Dan volgt het moment waarop ze nadenkt over de vraag welke verandering zij heeft te ondergaan om de omslag te bewerkstelligen. Dit is een cruciale stap in het proces. De sleutel voor verandering ligt hier, niet in het bedenken van acties om de omslag te creëren. Deze stap vraagt bedenktijd en bezinning. Ik laat Selma hier de tijd voor nemen. Uiteindelijk zegt ze dat ze heeft te leren te markeren waar zij verantwoordelijk voor is, en waar niet. Dat klinkt voor jou al lezer misschien als een open deur, maar voor Selma was dit een eyeopener. Ze beseft dat ze in de dagelijkse interactie met collega’s zich overal verantwoordelijk voor voelt, én zich daardoor overal op aangesproken voelt. In deze wirwar gedijt een patroon van je laten overdonderen en jezelf achteraf verwijten maken.

Minder zelfverwijten en meer zelfvertrouwen? Zo doe je dat! Klik om te Tweeten

De verandering, haar leerproces, gaat haar helpen om meer scherpte aan te brengen in haar functie. Ik zie direct een andere Selma: iemand die de opening heeft gevonden naar meer daadkracht en zelfvertrouwen. Met dit inzicht kunnen we naar de laatste stap: wat kun je morgen doen om je leerproces in gang te zetten? Met haar oplossingsgerichtheid is deze vraag niet moeilijk. ‘Ik ga vanaf nu mijn vergaderingen voorbereiden met het oog op mijn functie en mijn verantwoordelijkheden daarin. Dat leert me beter zicht te krijgen op mijn opdracht en scherper te zijn op die van anderen.’ Dit is een uitstekend plan van Selma. Het helpt bij haar leerproces, maar gaat haar ook helpen het patroon te doorbreken. Zoals ze me later vertelt: ‘doordat ik beter weet wat bij mij hoort, laat ik me minder overdonderen. Ik luister beter naar wat de ander zegt. Dat maakt het stukken makkelijker om direct te reageren op de ander.’